Chống Nóng Cho Xe Ô Tô Hiệu Quả: Giải Pháp Toàn Diện Từ Chuyên Gia

Đỗ xe dưới bóng râm giúp chống nóng cho xe ô tô và bảo vệ các chi tiết

Mùa hè với cái nắng gay gắt luôn là nỗi ám ảnh đối với những người sở hữu và sử dụng xe ô tô. Nhiệt độ cao không chỉ gây khó chịu cho người ngồi trong xe mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hư hại cho nội thất, ngoại thất và thậm chí là các hệ thống vận hành của phương tiện. Việc tìm kiếm giải pháp chống nóng cho xe ô tô hiệu quả là nhu cầu cấp thiết để bảo vệ tài sản và đảm bảo trải nghiệm lái xe thoải mái, an toàn. Bài viết này của Sài Gòn Xe Hơi sẽ đi sâu vào từng phương pháp, cung cấp cái nhìn toàn diện và chuyên sâu, giúp bạn đọc lựa chọn được giải pháp tối ưu nhất cho chiếc xe của mình.

Tác Hại Khôn Lường Khi Xe Ô Tô Tiếp Xúc Nhiệt Độ Cao Thường Xuyên

Trước khi đi sâu vào các giải pháp chống nóng cho xe ô tô, chúng ta cần hiểu rõ những tác hại mà nhiệt độ cao gây ra. Việc phơi xe dưới nắng nóng kéo dài không chỉ đơn thuần là làm không khí trong cabin nóng lên, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến tuổi thọ và giá trị của chiếc xe, cũng như sức khỏe của người sử dụng. Nhiệt độ bên trong xe có thể tăng lên đến 60-70 độ C khi đậu dưới ánh nắng trực tiếp, tạo ra một môi trường khắc nghiệt cho cả xe và người.

Hư Hại Nội Thất Xe

Nội thất xe ô tô là bộ phận chịu ảnh hưởng trực tiếp và rõ rệt nhất từ nhiệt độ cao. Các vật liệu như da, nhựa, gỗ ốp hay vải nỉ đều có thể bị xuống cấp nhanh chóng. Da ghế có thể bị khô, nứt nẻ, bạc màu, mất đi độ mềm mại và đàn hồi. Nhựa taplo, các chi tiết cửa và bảng điều khiển có thể bị cong vênh, biến dạng, phai màu hoặc thậm chí là nứt vỡ do giãn nở nhiệt. Keo dán các chi tiết nội thất cũng có thể bị chảy, gây ra hiện tượng bong tróc và tạo mùi khó chịu trong khoang xe. Mùi nhựa nóng chảy hoặc hóa chất bay hơi từ các chi tiết nội thất dưới nhiệt độ cao còn ảnh hưởng đến chất lượng không khí, gây khó chịu và tiềm ẩn nguy cơ về sức khỏe cho người ngồi trong xe.

Giảm Tuổi Thọ Ngoại Thất Và Lốp Xe

Lớp sơn xe là hàng rào bảo vệ đầu tiên chống lại các yếu tố môi trường. Tuy nhiên, dưới tác động của tia UV và nhiệt độ cao, lớp sơn có thể bị oxy hóa nhanh chóng, dẫn đến bạc màu, mất đi độ bóng và dễ bị ăn mòn. Đặc biệt là các màu sơn tối, hấp thụ nhiệt nhiều hơn, càng dễ bị xuống cấp. Các chi tiết nhựa đen bên ngoài xe như cản, viền cửa sổ cũng có thể bị phai màu, giòn hơn và dễ nứt vỡ. Lốp xe, một thành phần quan trọng đảm bảo an toàn, cũng chịu ảnh hưởng lớn. Nhiệt độ cao làm tăng áp suất bên trong lốp, đồng thời khiến cao su bị lão hóa nhanh hơn, giảm độ bền và tăng nguy cơ nổ lốp, đặc biệt khi xe di chuyển trên đường dài với tốc độ cao.

Ảnh Hưởng Đến Hiệu Suất Vận Hành

Nhiệt độ môi trường bên ngoài quá cao có thể ảnh hưởng đến hiệu suất của động cơ và các hệ thống khác của xe. Hệ thống làm mát phải hoạt động liên tục và mạnh mẽ hơn, tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn. Dầu nhớt động cơ có thể bị giảm độ nhớt ở nhiệt độ quá cao, làm giảm khả năng bôi trơn và bảo vệ động cơ. Bình ắc quy cũng bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ, làm giảm tuổi thọ và khả năng tích trữ điện. Hơn nữa, việc điều hòa nhiệt độ trong xe phải hoạt động hết công suất để làm mát khoang cabin nóng bức cũng góp phần làm tăng tải cho động cơ và tiêu thụ nhiên liệu.

Gây Nguy Hiểm Đến Sức Khỏe Người Dùng

Nhiệt độ cao trong khoang xe không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người lái và hành khách. Sốc nhiệt, say nắng, mất nước là những nguy cơ nhãn tiền. Đặc biệt, đối với trẻ em và người già, khả năng điều hòa thân nhiệt kém hơn, càng dễ bị tổn thương. Mùi hóa chất bay hơi từ nhựa và các vật liệu nội thất nóng còn có thể gây đau đầu, buồn nôn, và về lâu dài có thể ảnh hưởng đến hệ hô hấp. Khả năng tập trung của người lái cũng bị giảm sút đáng kể khi phải đối mặt với môi trường nóng bức, tăng nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông.

1. Đỗ Xe Dưới Bóng Râm Hoặc Nơi Có Mái Che

Đây là phương pháp cơ bản nhất và hiệu quả tức thì để chống nóng cho xe ô tô. Đỗ xe dưới bóng mát của cây xanh, trong hầm gửi xe, dưới mái che hoặc bất kỳ cấu trúc nào có thể chặn ánh nắng mặt trời trực tiếp, sẽ giúp giảm đáng kể lượng nhiệt hấp thụ vào xe. Điều này không chỉ giữ cho cabin mát mẻ hơn mà còn bảo vệ lớp sơn, nội thất và các chi tiết bằng nhựa khỏi tác động trực tiếp của tia UV và nhiệt độ cao.

Khi tìm kiếm chỗ đỗ xe, hãy ưu tiên những vị trí có bóng râm trong suốt thời gian bạn đỗ xe. Ví dụ, nếu bạn đỗ xe vào buổi sáng, hãy cân nhắc hướng di chuyển của mặt trời để chọn vị trí có bóng râm vào buổi chiều. Mặc dù có vẻ đơn giản, nhưng việc này đòi hỏi sự chú ý và lên kế hoạch nhỏ, đặc biệt ở những nơi công cộng đông đúc. Nếu không có lựa chọn nào khác ngoài việc đỗ xe dưới nắng, hãy cân nhắc các phương pháp bổ sung được đề cập dưới đây để tối đa hóa hiệu quả chống nóng cho xe ô tô.

Đỗ xe dưới bóng râm giúp chống nóng cho xe ô tô và bảo vệ các chi tiếtĐỗ xe dưới bóng râm giúp chống nóng cho xe ô tô và bảo vệ các chi tiết

2. Khởi Động Xe Sớm Và Tối Ưu Hệ Thống Điều Hòa

Khi xe đã đậu dưới nắng nóng trong một thời gian dài, nhiệt độ bên trong khoang xe có thể cao hơn nhiệt độ môi trường bên ngoài rất nhiều. Việc bước vào một chiếc xe nóng hầm hập không chỉ gây khó chịu mà còn là một cú sốc nhiệt đối với cơ thể. Để giảm thiểu tình trạng này, một trong những cách hiệu quả để chống nóng cho xe ô tô là khởi động xe và bật điều hòa trước khi di chuyển khoảng 5 – 10 phút.

Một mẹo nhỏ nhưng rất hữu ích là hãy mở tất cả các cửa sổ xe trong vài phút đầu tiên sau khi khởi động. Việc này giúp luồng khí nóng tích tụ bên trong xe nhanh chóng thoát ra ngoài, thay vì bị hệ thống điều hòa phải làm lạnh từ đầu. Sau đó, đóng cửa sổ và bật điều hòa ở chế độ lấy gió trong (recirulation mode) để làm mát không khí bên trong cabin hiệu quả hơn. Điều này không chỉ giúp bạn có cảm giác thoải mái và dễ chịu ngay khi bước vào xe mà còn giúp hệ thống điều hòa không phải hoạt động quá tải, từ đó tiết kiệm nhiên liệu và kéo dài tuổi thọ của hệ thống. Đồng thời, đảm bảo các cửa gió điều hòa không bị vật cản che khuất và định hướng gió phù hợp để luồng khí mát được phân bổ đều khắp khoang xe.

3. Sử Dụng Ô Che Nắng Chuyên Dụng Cho Xe Hơi

Ô che nắng chuyên dụng, thường được thiết kế để che phủ toàn bộ kính chắn gió hoặc thậm chí là một phần thân xe, là một giải pháp hữu hiệu để chống nóng cho xe ô tô khi đỗ ngoài trời. Sản phẩm này giúp phản xạ lại phần lớn ánh nắng mặt trời, ngăn không cho nhiệt độ và tia UV xuyên qua kính, từ đó giảm đáng kể nhiệt độ bên trong khoang cabin. Nhiều loại ô che nắng hiện đại còn được làm từ vật liệu cách nhiệt cao cấp, có khả năng giảm nhiệt độ xe tới hơn 20 độ C trong điều kiện nắng nóng gay gắt.

Ưu điểm của ô che nắng chuyên dụng là khả năng che phủ lớn và hiệu quả cách nhiệt tốt. Tuy nhiên, chúng thường có kích thước khá lớn, có thể hơi cồng kềnh và mất một chút thời gian để lắp đặt hoặc gập gọn sau khi sử dụng. Điều này có thể gây bất tiện cho một số chủ xe, đặc biệt là những người thường xuyên di chuyển và đỗ xe ở nhiều địa điểm khác nhau. Khi lựa chọn ô che nắng, bạn nên chọn loại có chất liệu bền, khả năng phản xạ nhiệt tốt và thiết kế phù hợp với kích thước xe của mình để đạt hiệu quả tối ưu nhất trong việc chống nóng cho xe ô tô.

Ô che nắng chuyên dụng cho ô tô là một cách chống nóng hiệu quảÔ che nắng chuyên dụng cho ô tô là một cách chống nóng hiệu quả

4. Bạt Phủ Ô Tô: Lá Chắn Bảo Vệ Toàn Diện

Bạt phủ ô tô là một trong những phụ kiện được nhiều chủ xe tin dùng để chống nóng cho xe ô tô cũng như bảo vệ xe khỏi các tác nhân môi trường khác. Với khả năng che phủ toàn bộ thân xe, bạt phủ tạo ra một lớp cách nhiệt hiệu quả, ngăn cản ánh nắng mặt trời trực tiếp chiếu vào, giúp giữ cho nhiệt độ bên trong xe ổn định hơn. Bên cạnh đó, bạt phủ còn có tác dụng bảo vệ lớp sơn xe khỏi bụi bẩn, mưa axit, phân chim, nhựa cây và các vết trầy xước không mong muốn.

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại bạt phủ với chất liệu đa dạng như vải dù, nylon, bạt tráng bạc hay bạt nhôm. Trong số đó, bạt tráng bạc và bạt nhôm thường được ưa chuộng hơn cả nhờ khả năng phản xạ nhiệt vượt trội. Chúng giúp đẩy lùi tia nắng mặt trời, giảm thiểu sự hấp thụ nhiệt vào xe. Khi chọn mua bạt phủ, bạn nên lưu ý đến kích thước sao cho phù hợp với mẫu xe của mình, đảm bảo bạt che phủ kín và chắc chắn. Mặc dù bạt phủ mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc tháo lắp hàng ngày có thể tốn thời gian và công sức, đặc biệt là với những chiếc xe lớn. Ngoài ra, cần chọn bạt có khả năng thoát hơi tốt để tránh tình trạng ẩm mốc dưới bạt, ảnh hưởng đến lớp sơn xe.

Bạt phủ ô tô giúp chống nóng và bảo vệ xe khỏi tác nhân môi trườngBạt phủ ô tô giúp chống nóng và bảo vệ xe khỏi tác nhân môi trường

5. Dán Phim Cách Nhiệt Ô Tô: Giải Pháp Công Nghệ Cao

Dán phim cách nhiệt được xem là một trong những phương pháp chống nóng cho xe ô tô hiệu quả và tối ưu nhất hiện nay, đặc biệt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới nắng nóng như ở Việt Nam. Phim cách nhiệt là một lớp màng mỏng được dán cố định lên bề mặt kính xe, có khả năng chặn đứng phần lớn tia UV (cực tím) và tia IR (hồng ngoại) – hai tác nhân chính gây nóng và hại sức khỏe. Không chỉ có vậy, phim cách nhiệt còn giúp giảm chói, tăng cường sự riêng tư và bảo vệ nội thất xe khỏi phai màu.

Cơ Chế Hoạt Động Và Các Chỉ Số Quan Trọng

Phim cách nhiệt hoạt động dựa trên nguyên lý hấp thụ, phản xạ và cản trở bức xạ nhiệt. Các hạt nano gốm, kim loại hoặc cacbon trong lớp phim sẽ hấp thụ năng lượng mặt trời và sau đó từ từ phát tán ra ngoài, hoặc phản xạ trực tiếp một phần bức xạ trở lại môi trường. Điều này giúp ngăn chặn lượng lớn nhiệt đi vào khoang xe.

Khi lựa chọn phim cách nhiệt, có một số chỉ số quan trọng cần lưu ý:

  • Tỷ lệ truyền sáng (VLT – Visible Light Transmittance): Phần trăm ánh sáng có thể đi qua kính. VLT thấp hơn cho phép ít ánh sáng hơn, tối hơn.
  • Tỷ lệ cản tia hồng ngoại (IRR – Infrared Rejection): Phần trăm tia hồng ngoại bị cản lại. Chỉ số này càng cao, khả năng cách nhiệt càng tốt.
  • Tỷ lệ cản tia cực tím (UVR – Ultraviolet Rejection): Phần trăm tia UV bị cản lại. Hầu hết các loại phim cách nhiệt chất lượng đều có UVR lên đến 99%.
  • Tổng năng lượng mặt trời bị loại bỏ (TSER – Total Solar Energy Rejected): Đây là chỉ số toàn diện nhất, cho biết tổng lượng năng lượng mặt trời (bao gồm UV, IR và ánh sáng nhìn thấy) mà phim có thể loại bỏ. TSER càng cao, hiệu quả chống nóng cho xe ô tô càng tốt.

Lợi Ích Toàn Diện Của Phim Cách Nhiệt

  • Chống Nóng Hiệu Quả: Giảm nhiệt độ bên trong xe từ 5-10 độ C, giúp hệ thống điều hòa hoạt động hiệu quả hơn, tiết kiệm nhiên liệu.
  • Bảo Vệ Sức Khỏe: Ngăn chặn gần như hoàn toàn tia UV, bảo vệ da và mắt khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời, giảm nguy cơ ung thư da và các bệnh về mắt.
  • Bảo Vệ Nội Thất: Hạn chế sự phai màu, nứt nẻ, lão hóa của các chi tiết nội thất như ghế da, taplo, vô lăng.
  • Tăng Cường An Toàn: Giảm chói lóa từ ánh nắng mặt trời hoặc đèn pha xe đối diện, giúp tài xế quan sát tốt hơn. Đồng thời, khi kính bị vỡ do va đập, các mảnh kính sẽ được giữ lại trên lớp phim, giảm nguy cơ chấn thương.
  • Tăng Cường Riêng Tư: Phim có độ tối nhất định giúp người bên ngoài khó nhìn vào trong xe, tăng sự riêng tư và bảo vệ tài sản bên trong.
  • Tính Thẩm Mỹ: Phim cách nhiệt còn giúp xe trông sang trọng và đẳng cấp hơn.

Dán phim cách nhiệt cho xe Mazda CX-5, một phương pháp chống nóng cho xe ô tô hiện đạiDán phim cách nhiệt cho xe Mazda CX-5, một phương pháp chống nóng cho xe ô tô hiện đại

Các Loại Phim Cách Nhiệt Phổ Biến

  • Phim Nhuộm Màu (Dyed Film): Giá thành rẻ, chủ yếu để làm tối kính và tăng sự riêng tư. Khả năng cách nhiệt thấp.
  • Phim Tráng Kim Loại (Metallized Film): Chứa các hạt kim loại li ti, có khả năng phản xạ nhiệt tốt. Tuy nhiên, có thể gây nhiễu sóng điện thoại, GPS.
  • Phim Carbon (Carbon Film): Sử dụng các hạt carbon, không gây nhiễu sóng, có độ bền màu cao và khả năng cách nhiệt tốt.
  • Phim Nano Ceramic (Gốm Nano): Là công nghệ hiện đại nhất, sử dụng các hạt gốm nano siêu nhỏ. Không chứa kim loại nên không gây nhiễu sóng, khả năng cách nhiệt vượt trội, độ bền cao và không bị phai màu.

Lưu Ý Khi Dán Phim Cách Nhiệt

Để đảm bảo hiệu quả chống nóng cho xe ô tô tối ưu, bạn nên lựa chọn các thương hiệu phim cách nhiệt uy tín như 3M, Cool N Lite, Ntech, Nano X… và tìm đến các cơ sở dán phim chuyên nghiệp, có đội ngũ kỹ thuật viên tay nghề cao. Quy trình dán phim cần được thực hiện trong môi trường sạch sẽ, không bụi bẩn để tránh tạo bọt khí hoặc vết xước trên phim. Dù phim cách nhiệt rất hiệu quả, nếu xe thường xuyên đỗ dưới nắng gắt trong thời gian dài, bạn vẫn nên kết hợp thêm các giải pháp khác như tấm chắn nắng hoặc bạt phủ để đạt hiệu quả bảo vệ toàn diện nhất cho chiếc xe của mình. Để tìm hiểu thêm về các loại phim cách nhiệt phù hợp cho xe của bạn, hãy truy cập vào website của Sài Gòn Xe Hơi hoặc liên hệ để được tư vấn chi tiết.

6. Sử Dụng Rèm Che Nắng Cửa Kính

Rèm che nắng cho cửa kính ô tô là một phụ kiện đơn giản nhưng hiệu quả trong việc chống nóng cho xe ô tô, đặc biệt là ở các cửa sổ bên. Rèm thường được làm từ chất liệu vải hoặc lưới tổng hợp, có khả năng che chắn trên 90% ánh sáng đi qua, giúp giảm lượng nhiệt hấp thụ vào xe và tạo không gian riêng tư cho người ngồi bên trong.

Rèm che nắng có nhiều kiểu dáng khác nhau, từ loại dán hút chân không, loại kẹp vào mép cửa sổ, cho đến loại rèm cuộn tự động được gắn cố định. Ưu điểm của rèm là dễ dàng lắp đặt, tháo gỡ và điều chỉnh độ che phủ. Chúng đặc biệt hữu ích cho hành khách ngồi ở hàng ghế sau, giúp tránh nắng chiếu trực tiếp vào mặt và tạo cảm giác thoải mái hơn trong những chuyến đi dài. Tuy nhiên, rèm che nắng thường không có khả năng cách nhiệt cao như phim cách nhiệt và có thể cản trở tầm nhìn một phần nếu không được thiết kế và lắp đặt hợp lý. Ngoài ra, tính thẩm mỹ của rèm cũng cần được cân nhắc để phù hợp với nội thất của từng dòng xe. Mặc dù rèm che nắng phổ biến hơn trên các xe khách, xe buýt, nhưng vẫn có nhiều lựa chọn rèm được thiết kế tinh tế, phù hợp với nội thất của xe ô tô con hiện đại.

7. Tấm Chắn Nắng Kính Lái: Đơn Giản Và Tiện Lợi

Tấm chắn nắng kính lái là một giải pháp cực kỳ phổ biến và tiện lợi để chống nóng cho xe ô tô khi đậu xe. Sản phẩm này được thiết kế đặc biệt để che chắn toàn bộ bề mặt kính chắn gió phía trước, nơi ánh nắng mặt trời thường chiếu vào nhiều nhất. Tấm chắn nắng thường được làm từ vật liệu phản quang, tráng bạc hoặc nhôm, giúp phản xạ lại ánh nắng và nhiệt, ngăn không cho chúng đi vào khoang cabin.

Ưu điểm lớn nhất của tấm chắn nắng kính lái là sự dễ dàng trong việc sử dụng. Bạn chỉ cần mở ra và đặt vào bên trong kính chắn gió khi đỗ xe, sau đó gập gọn lại cất đi khi không dùng. Giá thành của tấm chắn nắng cũng rất phải chăng, chỉ dao động từ 100.000 – 500.000 đồng tùy loại và chất liệu. Điều này khiến nó trở thành một phụ kiện chống nóng cho xe ô tô được nhiều chủ xe yêu thích. Mặc dù tấm chắn nắng kính lái không cung cấp khả năng cách nhiệt toàn diện như phim cách nhiệt, nhưng nó hiệu quả trong việc giảm nhiệt độ ban đầu khi bạn bước vào xe và bảo vệ taplo khỏi tác hại của tia UV. Để đảm bảo chất lượng, bạn nên tìm mua sản phẩm này tại các cửa hàng phụ kiện ô tô chuyên nghiệp hoặc gara độ xe uy tín.

Tấm chắn nắng kính lái là phụ kiện chống nóng cho xe ô tô đơn giản và hiệu quảTấm chắn nắng kính lái là phụ kiện chống nóng cho xe ô tô đơn giản và hiệu quả

8. Phun Nước Lên Xe Thường Xuyên: Mẹo Làm Mát Tức Thời

Phun nước lên xe thường xuyên là một phương pháp làm mát tức thời mà nhiều chủ xe áp dụng để chống nóng cho xe ô tô trong những ngày nắng đỉnh điểm. Nguyên lý hoạt động dựa trên sự bay hơi của nước sẽ hấp thụ nhiệt từ bề mặt xe, giúp giảm nhiệt độ một cách nhanh chóng. Bạn có thể thực hiện cách này tại nhà, sử dụng vòi xịt nước để phun đều lên thân xe, đặc biệt là phần mui, kính và các bề mặt tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng.

Tuy nhiên, cần lưu ý một số điều quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Tuyệt đối không nên phun nước lạnh lên xe đang nóng ran dưới ánh nắng gay gắt. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây sốc nhiệt cho lớp sơn, làm hỏng bề mặt sơn hoặc thậm chí gây nứt kính nếu kính đang quá nóng. Tốt nhất là thực hiện việc phun nước vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn, khi nhiệt độ môi trường đã dịu đi một chút. Bạn cũng có thể kết hợp việc phun nước với rửa xe bằng xà phòng chuyên dụng để vừa làm mát, vừa loại bỏ bụi bẩn và các vết bẩn cứng đầu. Việc này không chỉ giúp xe mát mẻ hơn mà còn giữ cho chiếc xe luôn sạch sẽ và sáng bóng, tăng cường tính thẩm mỹ. Tần suất hợp lý cho việc này là khoảng 2 – 3 lần mỗi tháng, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và mức độ sử dụng xe của bạn.

Phun nước lên xe ô tô là mẹo làm mát tạm thời và chống nóng cho xePhun nước lên xe ô tô là mẹo làm mát tạm thời và chống nóng cho xe

Kết Luận

Việc chống nóng cho xe ô tô không chỉ là bảo vệ phương tiện mà còn là bảo vệ sức khỏe và nâng cao trải nghiệm lái xe. Từ những phương pháp đơn giản như đỗ xe dưới bóng râm đến các giải pháp công nghệ cao như dán phim cách nhiệt, mỗi lựa chọn đều mang lại hiệu quả riêng và có thể được kết hợp để đạt được sự bảo vệ toàn diện nhất. Hiểu rõ về ưu nhược điểm của từng phương pháp sẽ giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt, phù hợp với nhu cầu và ngân sách của mình. Hãy chủ động trang bị cho chiếc xe những giải pháp chống nóng cần thiết để tận hưởng những hành trình an toàn và thoải mái ngay cả trong những ngày hè oi bức nhất.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *