Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển vượt bậc, việc tích hợp các thiết bị điện tử vào trải nghiệm lái xe đã trở thành một phần không thể thiếu của nhiều tài xế hiện đại. Từ việc nghe nhạc, podcast, chỉ đường đến thực hiện cuộc gọi, nhu cầu nghe chạy xe ô tô ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, hành vi này cũng đặt ra nhiều câu hỏi về an toàn giao thông và các quy định pháp luật liên quan, đặc biệt là khi so sánh với những hạn chế nghiêm ngặt áp dụng cho người điều khiển xe máy. Bài viết này của Sài Gòn Xe Hơi sẽ đi sâu phân tích toàn diện về việc nghe khi lái xe ô tô, bao gồm các quy định hiện hành, tác động đến an toàn, công nghệ hỗ trợ và những kinh nghiệm lái xe an toàn cho các tài xế.
Thực Trạng và Quy Định Pháp Luật Về Việc Nghe Chạy Xe Ô Tô
Việc sử dụng thiết bị âm thanh khi điều khiển phương tiện giao thông, đặc biệt là ô tô, đã trở thành một thói quen đối với không ít người. Tuy nhiên, sự khác biệt trong quy định pháp luật giữa người điều khiển xe máy và ô tô đang gây ra nhiều tranh cãi và thắc mắc trong cộng đồng. Trong khi người lái xe máy thường xuyên bị xử phạt nếu đeo tai nghe hoặc sử dụng điện thoại, thì đối với tài xế ô tô, các quy định lại có phần “mở” hơn, tạo ra một khoảng trống pháp lý cần được xem xét.
Khác Biệt Giữa Quy Định Với Xe Máy và Ô Tô
Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP), hành vi người điều khiển xe máy sử dụng điện thoại di động, thiết bị âm thanh (trừ thiết bị trợ thính) khi đang điều khiển xe chạy trên đường có thể bị phạt tiền từ 800.000 – 1.000.000 đồng và tước giấy phép lái xe từ 1 – 3 tháng. Đây là một quy định rõ ràng, nhằm đảm bảo an toàn cho người lái xe máy và những người tham gia giao thông khác, do việc đeo tai nghe có thể làm giảm khả năng nhận biết âm thanh cảnh báo từ môi trường xung quanh, như tiếng còi xe cứu thương, xe cảnh sát, hoặc tiếng xe khác.
Ngược lại, đối với người điều khiển ô tô, Nghị định này chủ yếu đề cập đến hành vi “dùng tay sử dụng điện thoại di động khi đang điều khiển xe chạy trên đường” với mức phạt tiền từ 2.000.000 – 3.000.000 đồng và tước bằng lái 1 – 3 tháng. Tuy nhiên, luật không có quy định cụ thể nào về việc cấm tài xế ô tô đeo tai nghe hoặc sử dụng thiết bị âm thanh khác không yêu cầu dùng tay trực tiếp. Điều này dẫn đến thực trạng là CSGT khó có thể xử lý khi tài xế ô tô đeo tai nghe hoặc mở màn hình trong xe ô tô để xem phim, nghe nhạc mà không trực tiếp dùng tay điều khiển.
Lý Giải Về Sự Khác Biệt và Những Khoảng Trống Pháp Lý
Sự khác biệt này có thể bắt nguồn từ nhận định ban đầu về mức độ rủi ro. Người lái xe máy có khả năng bị ảnh hưởng nhiều hơn bởi việc giảm nhận thức âm thanh do môi trường mở và yêu cầu giữ thăng bằng. Trong khi đó, tài xế ô tô được bảo vệ bởi không gian kín của xe, với kính chắn gió và cửa xe có khả năng cách âm nhất định, cùng với hệ thống an toàn thụ động và chủ động giúp giảm thiểu rủi ro. Tuy nhiên, các chuyên gia pháp luật giao thông đường bộ và các luật sư đã nêu ý kiến rằng sự khác biệt này là bất hợp lý.
Luật sư Đỗ Ngọc Thanh, Đoàn LS TP.HCM, cho rằng “dù đi ô tô hay xe máy, nếu đeo tai nghe thì mức độ mất tập trung là như nhau.” Ông nhấn mạnh rằng việc sử dụng tai nghe khi lái ô tô có thể cản trở khả năng của tài xế trong việc nhận biết các tín hiệu âm thanh khẩn cấp từ môi trường xung quanh, làm tăng nguy cơ xảy ra tai nạn. Từ góc độ an toàn giao thông, việc đeo tai nghe cần được xem xét cấm sử dụng đối với cả người lái ô tô để đảm bảo tính nhất quán và hiệu quả của luật pháp.
Việc không có quy định rõ ràng tạo ra một khoảng trống pháp lý, khiến tài xế ô tô có thể lạm dụng việc đeo tai nghe, từ đó ảnh hưởng đến sự an toàn chung. Điều này đòi hỏi các nhà làm luật cần nghiên cứu và bổ sung các quy định cụ thể, chi tiết hơn để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong việc quản lý an toàn giao thông đường bộ.
Tài xế xe ôm công nghệ đeo tai nghe khi lái xe máy, một hành vi bị xử phạt theo quy định hiện hành. Điều này đặt ra câu hỏi về tính nhất quán trong việc nghe chạy xe ô tô khi thiếu quy định tương tự.
Tác Động Của Việc Nghe Chạy Xe Ô Tô Đến An Toàn Giao Thông
Việc nghe chạy xe ô tô không chỉ đơn thuần là giải trí hay tiện lợi, mà còn là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung và phản ứng của tài xế. Mức độ tác động này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm loại âm thanh, cách thức tiếp nhận, và tình trạng giao thông xung quanh. Hiểu rõ các tác động này là chìa khóa để tài xế có thể đưa ra lựa chọn an toàn khi di chuyển.
Phân Loại Các Loại Gây Sao Nhãng Khi Nghe Trên Ô Tô
Khi lái xe, việc nghe chạy xe ô tô có thể dẫn đến nhiều loại gây sao nhãng khác nhau, ảnh hưởng đến khả năng điều khiển phương tiện an toàn:
- Sao nhãng thính giác (Auditory Distraction): Xảy ra khi tài xế tập trung vào âm thanh bên trong xe (nhạc, podcast, cuộc gọi) mà bỏ qua hoặc giảm nhận thức về các tín hiệu âm thanh quan trọng từ môi trường bên ngoài như tiếng còi xe, tiếng còi tàu, tiếng xe cứu thương, hoặc tiếng động cơ bất thường. Việc giảm khả năng nghe các tín hiệu này có thể làm chậm phản ứng của tài xế trong các tình huống khẩn cấp.
- Sao nhãng nhận thức (Cognitive Distraction): Đây là loại sao nhãng nguy hiểm nhất, xảy ra khi tâm trí tài xế không hoàn toàn tập trung vào việc lái xe. Ví dụ, khi đang trò chuyện điện thoại căng thẳng, nghe một câu chuyện gây cảm xúc mạnh, hoặc quá chú tâm vào lời bài hát, tài xế có thể “nhìn mà không thấy” những gì đang diễn ra trên đường. Bộ não chuyển hướng tài nguyên xử lý từ việc lái xe sang việc xử lý thông tin âm thanh, làm giảm khả năng dự đoán, đánh giá tình huống và ra quyết định.
- Sao nhãng thị giác (Visual Distraction): Mặc dù việc nghe chạy xe ô tô chủ yếu liên quan đến thính giác, nhưng nó có thể gián tiếp gây sao nhãng thị giác nếu tài xế phải nhìn vào màn hình điện thoại hoặc hệ thống thông tin giải trí để chọn nhạc, điều chỉnh âm lượng hoặc xem thông tin cuộc gọi.
- Sao nhãng thủ công (Manual Distraction): Xảy ra khi tài xế phải dùng tay để điều khiển thiết bị âm thanh, điện thoại. Hành động này khiến một hoặc cả hai tay rời khỏi vô lăng, làm giảm khả năng kiểm soát xe, đặc biệt trong các tình huống cần phản ứng nhanh.
Ảnh Hưởng Đến Thời Gian Phản Ứng và Khả Năng Xử Lý Tình Huống
Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng việc sử dụng điện thoại hoặc các thiết bị âm thanh khi lái xe làm tăng đáng kể thời gian phản ứng của tài xế. Theo một nghiên cứu của Đại học Utah, việc nghe điện thoại (dù là rảnh tay) có thể làm giảm khả năng phản ứng tương đương với việc lái xe khi say xỉn. Cụ thể:
- Giảm khả năng phát hiện mối nguy hiểm: Khi bị phân tâm bởi âm thanh, tài xế có thể mất khả năng quét đường hiệu quả, bỏ lỡ các dấu hiệu cảnh báo sớm như phanh gấp của xe phía trước, người đi bộ băng qua đường hoặc các vật cản bất ngờ.
- Kéo dài thời gian ra quyết định: Ngay cả khi đã nhận diện được nguy hiểm, thời gian để tài xế phân tích tình huống, lựa chọn hành động và thực hiện hành động (như phanh, đánh lái) cũng bị kéo dài. Chỉ một phần giây chậm trễ cũng có thể tạo ra sự khác biệt lớn giữa việc tránh được tai nạn và gây ra hậu quả nghiêm trọng.
- Ảnh hưởng đến việc duy trì làn đường và tốc độ: Tài xế bị phân tâm có xu hướng giữ làn đường kém ổn định hơn và có thể không duy trì tốc độ phù hợp với điều kiện giao thông, dẫn đến việc gây nguy hiểm cho các phương tiện xung quanh.
- Mất nhận thức về không gian: Việc tập trung vào âm thanh có thể làm giảm khả năng tài xế nhận biết vị trí của xe mình so với các vật thể xung quanh, tăng nguy cơ va chạm khi chuyển làn, lùi xe hoặc đỗ xe.
Các chuyên gia an toàn giao thông luôn khuyến cáo tài xế nên tập trung 100% vào việc lái xe để đảm bảo an toàn cho bản thân và những người tham gia giao thông khác. Việc nghe chạy xe ô tô cần được thực hiện một cách có ý thức và kiểm soát để giảm thiểu tối đa các yếu tố gây sao nhãng.
Tài xế xe công nghệ thường xuyên đeo tai nghe để nghe chỉ đường. Tương tự, việc nghe chạy xe ô tô để định vị cũng cần được thực hiện an toàn, dù có sự khác biệt trong quy định pháp luật.
Công Nghệ Hỗ Trợ Và Các Giải Pháp An Toàn Khi Nghe Chạy Xe Ô Tô
Trong kỷ nguyên số, các nhà sản xuất ô tô và công nghệ đã không ngừng phát triển các giải pháp giúp tài xế nghe chạy xe ô tô một cách an toàn hơn, giảm thiểu rủi ro từ việc sao nhãng. Từ hệ thống thông tin giải trí tích hợp đến các thiết bị rảnh tay thông minh, việc tận dụng đúng cách các công nghệ này có thể biến trải nghiệm lái xe trở nên tiện lợi mà vẫn đảm bảo an toàn.
Hệ Thống Thông Tin Giải Trí Tích Hợp (Infotainment Systems)
Hầu hết các mẫu ô tô hiện đại đều được trang bị hệ thống thông tin giải trí tiên tiến, cho phép tài xế truy cập các chức năng âm thanh, điều hướng và liên lạc mà không cần rời mắt khỏi đường hoặc tay khỏi vô lăng.
- Màn hình cảm ứng lớn: Các màn hình tích hợp thường được đặt ở vị trí dễ nhìn, cho phép tài xế điều khiển bằng cảm ứng hoặc nút bấm vật lý trên bảng điều khiển.
- Điều khiển bằng giọng nói: Đây là tính năng quan trọng nhất để giảm sao nhãng. Tài xế có thể ra lệnh bằng giọng nói để chuyển bài hát, điều chỉnh âm lượng, gọi điện thoại hoặc nhập địa điểm vào bản đồ mà không cần chạm tay. Các hệ thống như Siri (Apple CarPlay) và Google Assistant (Android Auto) đã được tích hợp sâu, mang lại trải nghiệm liền mạch.
- Tích hợp Apple CarPlay và Android Auto: Hai nền tảng này cho phép hiển thị giao diện điện thoại thông minh lên màn hình xe, tối ưu hóa các ứng dụng nghe nhạc, podcast và bản đồ cho việc lái xe. Chúng giới hạn các chức năng gây sao nhãng và tập trung vào những tính năng cốt lõi, giúp tài xế nghe chạy xe ô tô và điều hướng một cách an toàn.
Thiết Bị Rảnh Tay (Hands-Free Devices)
Ngay cả khi xe không có hệ thống infotainment hiện đại, tài xế vẫn có thể sử dụng các thiết bị rảnh tay để đảm bảo an toàn khi nghe chạy xe ô tô và liên lạc.
- Tai nghe Bluetooth rảnh tay: Đây là một giải pháp phổ biến. Tuy nhiên, quan trọng là chọn loại tai nghe chất lượng, ưu tiên tai nghe một bên để vẫn có thể nghe được âm thanh môi trường. Việc sử dụng tai nghe hai bên có thể gây cản trở nghiêm trọng đến khả năng nghe các tín hiệu cảnh báo bên ngoài, tương tự như rủi ro đối với người lái xe máy.
- Hệ thống Bluetooth tích hợp xe: Nhiều xe ô tô đời cũ hơn có thể không có màn hình cảm ứng, nhưng vẫn được trang bị kết nối Bluetooth cơ bản. Tính năng này cho phép kết nối điện thoại với loa xe để thực hiện cuộc gọi hoặc phát nhạc, điều khiển thông qua các nút bấm trên vô lăng hoặc bảng điều khiển, giúp tài xế giữ tay trên vô lăng và mắt trên đường.
- Loa ngoài (Speakerphone): Trong trường hợp khẩn cấp hoặc khi không có các thiết bị khác, việc sử dụng loa ngoài của điện thoại là một lựa chọn tốt hơn so với việc cầm điện thoại lên tai. Tuy nhiên, âm thanh có thể không rõ ràng và dễ bị nhiễu bởi tiếng ồn môi trường.
Ứng Dụng Hỗ Trợ Lái Xe An Toàn
Một số ứng dụng điện thoại thông minh cũng được thiết kế để hỗ trợ việc nghe chạy xe ô tô an toàn.
- Ứng dụng bản đồ có hướng dẫn bằng giọng nói: Các ứng dụng như Google Maps, Apple Maps, Waze cung cấp hướng dẫn đường đi bằng giọng nói rõ ràng, giúp tài xế không cần nhìn vào màn hình thường xuyên.
- Ứng dụng đọc tin nhắn/thông báo: Một số ứng dụng có khả năng đọc to tin nhắn hoặc thông báo quan trọng, giúp tài xế cập nhật thông tin mà không cần phải cầm điện thoại lên.
- Chế độ lái xe (Driving Mode): Các điện thoại thông minh hiện nay thường có chế độ lái xe, tự động tắt thông báo không cần thiết và chỉ hiển thị những thông báo quan trọng nhất, hoặc tự động trả lời tin nhắn để người gửi biết bạn đang lái xe.
Việc kết hợp giữa công nghệ hiện đại và ý thức lái xe an toàn là yếu tố then chốt. Dù có nhiều công nghệ hỗ trợ, tài xế vẫn cần giữ sự tập trung cao nhất vào việc điều khiển phương tiện để đảm bảo an toàn cho mọi người.
Kinh Nghiệm Và Lời Khuyên Để Nghe Chạy Xe Ô Tô An Toàn
Việc nghe chạy xe ô tô có thể là một phần không thể thiếu trong hành trình của nhiều người, giúp giảm bớt sự nhàm chán và cung cấp thông tin hữu ích. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tối đa, tài xế cần trang bị cho mình những kinh nghiệm và tuân thủ các lời khuyên quan trọng dưới đây.
Ưu Tiên An Toàn Lên Hàng Đầu
Đây là nguyên tắc vàng mà mọi tài xế cần khắc sâu. Không có cuộc gọi, bản nhạc hay podcast nào quan trọng hơn sự an toàn của bản thân và những người xung quanh.
- Đánh giá tình huống giao thông: Trong điều kiện giao thông đông đúc, thời tiết xấu, hoặc trên những đoạn đường phức tạp, hãy hạn chế tối đa việc sử dụng các thiết bị âm thanh. Sự tập trung tuyệt đối là điều kiện tiên quyết.
- Chuẩn bị trước khi khởi hành: Hãy thiết lập danh sách nhạc, podcast, hoặc nhập địa điểm vào hệ thống định vị trước khi bắt đầu hành trình. Tránh thao tác khi xe đang chạy.
- Biết khi nào nên dừng lại: Nếu nhận thấy mình đang bị phân tâm nghiêm trọng bởi một cuộc gọi hoặc nội dung âm thanh, hãy tìm một nơi an toàn để dừng xe và giải quyết công việc đó.
Sử Dụng Hệ Thống Rảnh Tay Một Cách Hiệu Quả
Công nghệ rảnh tay được tạo ra để tăng cường an toàn, nhưng việc lạm dụng hoặc sử dụng sai cách vẫn có thể gây nguy hiểm.
- Sử dụng điều khiển bằng giọng nói: Tận dụng tối đa các trợ lý ảo như Siri, Google Assistant để điều khiển hệ thống giải trí, thực hiện cuộc gọi hoặc gửi tin nhắn mà không cần rời tay khỏi vô lăng. Điều này giúp giảm thiểu sao nhãng thủ công và thị giác.
- Tích hợp qua Apple CarPlay/Android Auto: Đây là lựa chọn tối ưu nhất. Các nền tảng này được thiết kế để đơn giản hóa giao diện, hiển thị thông tin rõ ràng và hạn chế các chức năng gây sao nhãng không cần thiết, giúp việc nghe chạy xe ô tô trở nên an toàn và trực quan hơn.
- Tránh thao tác trên màn hình khi xe đang di chuyển: Dù có màn hình cảm ứng tích hợp, việc thao tác trực tiếp trên màn hình vẫn đòi hỏi sự chú ý thị giác và thủ công. Hãy sử dụng các nút bấm vật lý trên vô lăng hoặc điều khiển bằng giọng nói khi xe đang chạy.
Quản Lý Âm Lượng Và Nhận Thức Môi Trường
Khả năng nghe được âm thanh từ môi trường xung quanh là cực kỳ quan trọng đối với tài xế ô tô, ngay cả trong cabin kín.
- Giữ âm lượng vừa phải: Không nên bật nhạc hoặc podcast quá lớn đến mức không thể nghe thấy tiếng còi xe, tiếng còi ưu tiên (cấp cứu, cứu hỏa), hoặc tiếng xe máy vượt. Âm lượng phù hợp giúp bạn vẫn có thể nhận biết được các tín hiệu cảnh báo quan trọng.
- Tránh tai nghe khử tiếng ồn (Noise-Cancelling): Nếu bạn nhất định phải sử dụng tai nghe khi nghe chạy xe ô tô, hãy tránh các loại tai nghe khử tiếng ồn hoàn toàn. Thay vào đó, ưu tiên tai nghe một bên để một tai vẫn có thể nghe được âm thanh môi trường. Việc dùng tai nghe hai bên, đặc biệt là loại in-ear hoặc over-ear có khả năng cách âm cao, có thể gây nguy hiểm tương đương với việc người lái xe máy đeo tai nghe.
- Tận dụng hệ thống loa của xe: Hệ thống âm thanh của ô tô thường được thiết kế để phân bổ âm thanh đồng đều trong cabin mà vẫn cho phép tài xế nghe được môi trường bên ngoài tốt hơn so với việc đeo tai nghe cá nhân.
Giảm Thiểu Sao Nhãng Nhận Thức
Sao nhãng nhận thức là loại sao nhãng khó nhận biết nhưng cực kỳ nguy hiểm.
- Hạn chế các cuộc trò chuyện căng thẳng: Nếu phải thực hiện một cuộc gọi quan trọng hoặc gây cảm xúc mạnh, hãy cân nhắc dừng xe lại hoặc hoãn cuộc gọi cho đến khi bạn đã đến nơi an toàn. Não bộ không thể xử lý hiệu quả hai nhiệm vụ phức tạp cùng lúc (lái xe và suy nghĩ sâu về một vấn đề).
- Chọn nội dung âm thanh phù hợp: Những bản nhạc nhẹ nhàng, các podcast thông tin không quá phức tạp thường ít gây sao nhãng hơn so với những bản nhạc sôi động, lời thoại nhanh hoặc các nội dung đòi hỏi sự tập trung cao độ.
- Thực hành lái xe phòng thủ: Luôn giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước, quan sát gương chiếu hậu thường xuyên và luôn sẵn sàng phản ứng với các tình huống bất ngờ. Khi bạn đã quen với việc lái xe phòng thủ, khả năng quản lý các yếu tố gây sao nhãng khác cũng sẽ tốt hơn.
Hình ảnh một người đeo tai nghe, gợi lên cuộc tranh luận về việc liệu hành vi này khi nghe chạy xe ô tô có gây mất an toàn hay không, và cần có quy định rõ ràng hơn.
Tâm Lý Học Hành Vi Lái Xe Và Mối Liên Hệ Với Việc Nghe
Hành vi nghe chạy xe ô tô không chỉ bị ảnh hưởng bởi công nghệ và luật pháp mà còn bởi các yếu tố tâm lý sâu sắc của người lái. Hiểu được những động cơ và nhận thức sai lệch có thể giúp tài xế tự điều chỉnh hành vi của mình để lái xe an toàn hơn.
Tại Sao Tài Xế Thường Muốn Đa Nhiệm?
Nhiều tài xế có xu hướng thực hiện nhiều nhiệm vụ cùng lúc khi lái xe, bao gồm cả việc nghe chạy xe ô tô để giải trí hay liên lạc. Có một số lý do tâm lý giải thích cho hành vi này:
- Cảm giác kiểm soát và hiệu quả: Trong cuộc sống hiện đại bận rộn, nhiều người muốn tối đa hóa thời gian. Việc kết hợp lái xe với nghe podcast, thực hiện cuộc gọi công việc hoặc nghe tin tức tạo ra cảm giác đang tận dụng thời gian hiệu quả. Họ cảm thấy mình đang “kiểm soát” tình hình và không lãng phí thời gian di chuyển.
- Giảm sự nhàm chán: Lái xe, đặc biệt là trên những quãng đường dài hoặc trong tình trạng kẹt xe, có thể trở nên đơn điệu. Âm nhạc, chương trình phát thanh hoặc cuộc trò chuyện giúp xua tan sự buồn chán và duy trì trạng thái tỉnh táo, hoặc ít nhất là cảm giác như vậy.
- Nhu cầu kết nối xã hội: Điện thoại đã trở thành một phần mở rộng của cuộc sống xã hội và công việc. Nhu cầu duy trì liên lạc với gia đình, bạn bè hoặc đồng nghiệp ngay cả khi đang lái xe là rất lớn.
- Nhận thức sai lệch về rủi ro: Nhiều tài xế tin rằng họ có thể đa nhiệm mà không ảnh hưởng đến an toàn, đặc biệt là khi lái ô tô vì cảm giác được bảo vệ hơn so với xe máy. Họ đánh giá thấp tác động của sự sao nhãng nhận thức và quá tự tin vào khả năng của bản thân.
Nhận Thức Về Rủi Ro Thực Tế So Với Rủi Ro Cảm Nhận
Đây là một điểm mấu chốt trong tâm lý học lái xe. Rủi ro mà tài xế cảm nhận thường thấp hơn nhiều so với rủi ro thực tế khi thực hiện các hành vi gây sao nhãng.
- Hiệu ứng “It won’t happen to me” (Nó sẽ không xảy ra với tôi): Tài xế thường có xu hướng nghĩ rằng tai nạn chỉ xảy ra với người khác, không phải với mình. Họ có thể đã từng lái xe an toàn trong khi nghe điện thoại hoặc nhạc lớn nhiều lần mà không gặp sự cố, từ đó củng cố niềm tin sai lầm rằng hành vi đó không nguy hiểm.
- Khó lượng hóa mức độ sao nhãng: Khác với việc say xỉn có thể đo lường bằng nồng độ cồn, mức độ sao nhãng nhận thức rất khó để định lượng. Tài xế có thể cảm thấy mình vẫn đang tập trung, nhưng thực tế bộ não đã chuyển một phần tài nguyên xử lý sang nhiệm vụ khác, làm chậm thời gian phản ứng một cách không thể nhận biết được.
- Ảnh hưởng của thói quen: Khi một hành vi được lặp đi lặp lại nhiều lần, nó trở thành thói quen và được thực hiện một cách tự động, ít cần đến sự chú ý có ý thức. Điều này có thể khiến tài xế không còn nhận ra mức độ rủi ro tiềm ẩn của việc nghe chạy xe ô tô một cách thiếu kiểm soát.
Xây Dựng Thói Quen Lái Xe An Toàn
Để khắc phục những xu hướng tâm lý này, việc xây dựng thói quen lái xe an toàn là cực kỳ quan trọng:
- Tự đánh giá hành vi: Thường xuyên tự hỏi bản thân: “Liệu hành động này có làm giảm khả năng phản ứng của mình không?”.
- Tắt điện thoại hoặc đặt ở chế độ lái xe: Giảm thiểu cám dỗ từ các thông báo và cuộc gọi không cần thiết.
- Thực hành tập trung toàn diện: Cố gắng dành trọn vẹn sự chú ý cho việc lái xe. Theo